පෞරුෂ සංවර්ධනයේ ස්වභාවය (Nature of Personality Development)
හැඳින්වීම: පෞරුෂ සංවර්ධනයේ “ස්වභාවය” යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පෞරුෂය ගොඩනැගෙන්නේ කෙසේද, එය වෙනස් වන්නේ කෙසේද සහ ඊට බලපාන යටි නීති මොනවාද යන්නයි. විවිධ මනෝවිද්යා ගුරුකුලයන් පෞරුෂයේ ස්වභාවය විවිධ කෝණවලින් විග්රහ කර ඇත. ගුරුවරයෙකු ලෙස මෙම න්යායන් දැන සිටීම තමාගේ මෙන්ම සිසුන්ගේ පෞරුෂය වර්ධනය කිරීමට ඉවහල් වේ.
1. පෞරුෂ සංවර්ධනයේ ස්වභාවය පැහැදිලි කෙරෙන ප්රධාන න්යායන්
පෞරුෂය යනු ස්ථිතික දෙයක් නොව ගතික ක්රියාවලියක් බව පහත න්යායන් මගින් තහවුරු කරයි.
A. මනෝ විශ්ලේෂණවාදී දෘෂ්ටිය (Psychoanalytic Perspective – Sigmund Freud) ෆ්රොයිඩ්ට අනුව පෞරුෂය යනු අයිස් කන්දක් වැනිය. අපට පෙනෙන බාහිර හැසිරීමට වඩා නොපෙනෙන අභ්යන්තර සිතුවිලි බලපෑම් කරයි.
-
න්යාය: පෞරුෂය සැකසී ඇත්තේ ඉඩ් (Id – ආශාවන්), ඊගෝ (Ego – යථාර්ථය) සහ සුපර් ඊගෝ (Superego – සදාචාරය) අතර ගැටුමෙනි.
-
සංවර්ධනයේ ස්වභාවය: ළමා කාලයේ අත්දැකීම් වැඩිහිටි පෞරුෂය තීරණය කරයි.
-
ගුරුවරයාට අදාළත්වය: සිසුන්ගේ සමහර චර්යා ගැටලු කුඩා කාලයේ විසඳා නොගත් ගැටලු නිසා ඇති විය හැකි බව වටහා ගැනීම.
B. මනෝ සමාජීය සංවර්ධන න්යාය (Psychosocial Theory – Erik Erikson) මෙම න්යාය පෞරුෂ සංවර්ධනයේ “ජීවිත කාලය පුරාම සිදුවන” ස්වභාවය (Lifelong nature) පෙන්වා දෙයි.
-
න්යාය: උපතේ සිට මරණය දක්වා පුද්ගලයා අවධි 8ක් පසු කරයි. සෑම අවධියකදීම ජය ගත යුතු අර්බුදයක් (Crisis) ඇත.
-
සංවර්ධනයේ ස්වභාවය: පෞරුෂය සමාජ අන්තර්ක්රියා (Social Interaction) මත ගොඩනැගේ.
-
ගුරුවරයාට අදාළත්වය: යොවුන් වියේ පසුවන සිසුන් මුහුණ දෙන “අනන්යතා අර්බුදය” (Identity Crisis) තේරුම් ගෙන ඔවුන්ට යහපත් පෞරුෂයක් ගොඩනගා ගැනීමට සහාය වීම.
C. මානවවාදී දෘෂ්ටිය (Humanistic Perspective – Carl Rogers & Abraham Maslow) මෙය පෞරුෂ සංවර්ධනයේ ධනාත්මක ස්වභාවය අවධාරණය කරයි.
-
න්යාය: සෑම පුද්ගලයෙකුටම තම උපරිම විභවය කරා ළඟා වීමට (Self-Actualization) සහජ හැකියාවක් ඇත. කාල් රොජර්ස් “ආත්ම සංකල්පය” (Self-Concept) හඳුන්වා දුන්නේය.
-
සංවර්ධනයේ ස්වභාවය: පෞරුෂය වර්ධනය වන්නේ “තමා දැනට සිටින තත්ත්වය” (Real Self) සහ “තමා විය යුතු තත්ත්වය” (Ideal Self) අතර පරතරය අඩු කර ගැනීමෙනි.
D. සමාජ ඉගෙනුම් න්යාය (Social Learning Theory – Albert Bandura)
-
න්යාය: මිනිසුන් ඉගෙන ගන්නේ අන් අය දෙස බලා අනුකරණය කිරීමෙනි (Modeling).
-
සංවර්ධනයේ ස්වභාවය: පරිසරය සහ නිරීක්ෂණය පෞරුෂය හැඩගස්වයි.
-
ගුරුවරයාට අදාළත්වය: ගුරුවරයා පන්තියේ ආදර්ශය (Role Model) වන බැවින්, ගුරුවරයාගේ පෞරුෂය සිසුන් නිරායාසයෙන්ම උකහා ගනී.
2. පෞරුෂ සංවර්ධනයේ මූලික ස්වභාවයන් (Key Nature Characteristics)
ඉහත න්යායන් කැටි කළ විට, පෞරුෂ සංවර්ධනයේ පොදු ස්වභාවය පහත පරිදි දැක්විය හැක:
I. එය අඛණ්ඩ ක්රියාවලියකි (Continuous Process) පෞරුෂය යනු නිමි භාණ්ඩයක් නොව, ගලා යන ගඟක් වැනි ක්රියාවලියකි. ගුරුවරයෙකු ලෙස ඔබ විශ්රාම යන තුරුම (සහ ඉන් පසුවත්) ඔබේ පෞරුෂය අලුත් කර ගත හැක.
II. බහුවිධ ස්වභාවයක් ගනී (Multidimensional) එය එක් පැත්තකට පමණක් සීමා නොවේ.
-
කායික (Physical): සෞඛ්යය, පෙනුම, ඉරියව්.
-
බුද්ධිමය (Intellectual): විෂය දැනුම, තීරණ ගැනීම, විචාර බුද්ධිය.
-
සමාජීය (Social): මිනිසුන් ඇසුරු කිරීම, නායකත්වය.
-
චිත්තවේගීය (Emotional): හැඟීම් පාලනය, සහකම්පනය.
III. පෞද්ගලිකත්වයක් ඇත (Individualistic) සෑම කෙනෙකුගේම පෞරුෂ සංවර්ධන වේගය සහ දිශාව වෙනස් ය. එක් ගුරුවරයෙකුගේ ශක්තිය ඔහුගේ කටහඬ විය හැකි අතර, තවකෙකුගේ ශක්තිය ඔහුගේ ඉවසීම විය හැක.
IV. ප්රවේණිය සහ පරිසරයේ අන්තර් ක්රියාවකි (Interaction of Heredity & Environment) අප උපතින් ගෙනෙන ජානමය ලක්ෂණ (හැඩරුව, බුද්ධි මට්ටම) සහ අප ජීවත් වන පරිසරය (පාසල, පවුල) අතර සිදුවන ගැටීමෙන් පෞරුෂය නිර්මාණය වේ.
ගුරු භූමිකාවට අදාළ කර ගැනීම
පෞරුෂ සංවර්ධනයේ ස්වභාවය වටහා ගැනීම ගුරුවරයාට දෙයාකාරයකින් වැදගත් වේ:
-
ස්වයං සංවර්ධනයට: “මගේ පෞරුෂය මට ඕනෑම වයසකදී වෙනස් කර ගත හැකිය” (මානවවාදී දෘෂ්ටිය) යන විශ්වාසය ගුරුවරයාට තම දුර්වලතා හදා ගැනීමට ධෛර්යය දෙයි.
-
ශිෂ්ය සංවර්ධනයට: සිසුන්ගේ වැරදි හැසිරීම් යනු ස්ථිර ගතිගුණ නොව, වෙනස් කළ හැකි තත්ත්වයන් බව වටහා ගෙන (සමාජ ඉගෙනුම් න්යාය), ඊට සුදුසු පරිසරයක් පාසල තුළ නිර්මාණය කිරීමට ගුරුවරයා පෙළඹේ.